Kunstblog / kunst in woord

Vogue in het WIT

Alleen, samen

Daarnaast als kop alleen de tekst ‘Alone, Together’, verwijzend naar de quarantaineregels in modeland Italië en de rest van de wereld.

Ook niet, zoals gebruikelijk, een traditionele modereportage, maar getekende mode en -portretten. Dit alles vanwege de coronamaatregelen. Dus modefotografen maakten thuis in hun eigen omgeving reportages met hun vrienden en bekenden in de hoofdrol. Inventief, dat wel. De ene keer via FaceTime, de andere keer met de zelfontspanner. Het levert een nieuwe kijk op de modewereld op.

Actueel

Waarom koos Vogue voor wit? Dat is een interessante vraag. Want als je de betekenis van kleur koppelt aan kleding, core business van het modetijdschrift, wat gebeurd er dan?

Wit wordt gedragen door dokters en verplegend personeel. Dit stamt al uit de tijd van het oude Babylonië uit respect voor de hygiëne. Om die reden wil Vogue met de kleur wit van de uniformen een ode brengen aan alle zorgverleners tijdens de coronacrisis.

Wit in de kunst

De mode- en de kunstwereld liggen dicht bij elkaar. Hoe kan de kleur wit geduid worden in relatie tot kunst? Om hier op door te gaan duiken we kort het laboratorium in.

De eigenschap om witte verf te maken is het pigment zinkwit of het oxide van titanium. Zinkwit is transparant, titaanwit is dekkend. Het laatst genoemde pigment is een betere vervanging voor loodwit. Loodwit was tot het midden van de 19e eeuw, aangevuld met zinkwit, het belangrijkste witte pigment. Maar giftig en enorm slecht voor mens en milieu.

Wit is voor een kunstschilder een van de belangrijkste pigmenten op zijn palet. De tube wit is dan ook vaak het eerst leeg. Wit wordt namelijk gemengd met andere kleuren zodat ‘lichte’ (lees: zachte) tinten ontstaan. Denk hier aan roze (rood + wit), beige (geel + wit), grijs (zwart + wit).

Vijftig tinten wit

De kunstenaar gebruikt sinds de middeleeuwen wit voor o.a. de witte lelie bij de verkondiging aan Maria: de kleur staat symbool voor reinheid en onschuld. Daar komt de traditie uit voort dat bruidsjaponnen maagdelijk wit zijn.

En dan heb ik het nog niet gehad over de vele andere tinten wit, die te benoemen zijn in de kunst. Denk aan de zilverwitte aureolen in Bijbelse scènes, Avercamps sneeuwwitte landschappen, het melkwit van het Melkmeisje van Vermeer, Whistler’s ivoorwitte jurken, Rembrandt’s spierwit van de Anatomische les van dr. Tulp, Veen’s lichtgrijs-geel Isabelline japon voor Isabella van Oostenrijk.

Opsporing verzocht

Vervalsingen in de schilderkunst kunnen opgespoord worden doordat loodwit röntgenstralen tegenhoudt. Dus werken geschilderd met het wit van na het midden van de 19e eeuw -zonder het pigment lood- kunnen nooit doorgaan voor een werk van vóór die tijd. Het bestanddeel lood ontbreekt immers aan de verf. Met dank aan de uitvinding van het röntgenapparaat!

Betekenis van wit

Trendwatcher Lidewij Edelkoort voorspelt ons verrassend voor het modeseizoen herfst/winter 2021-22 dat “wit van de zomer naar de winter gaat en nog veel verder”.

Wit blijkt een kleur die symbool staat voor deze uitzonderlijke tijd van corona. Het is een kleur voor wie leegte en ruimte opvult met ideeën, gedachten, verhalen, verzen, muziek en aandacht voor anderen.

Een geheel eigentijdse invulling, waarmee de Nederlandse Vogue aan de slag is gegaan met dit speciale juni-exemplaar als resultaat.